جهت نزول : مجمع و اسباب النّزول سيوطى : از زيد بن ثابت روايت شده است چون عدّه اى از منافقين در جنگ احد موافقت نكردند ، بعضى از مسلمين با يكديگر ميگفتند : اين منافقين را خواهيم كشت و بعضى ميگفتند ما آنها را نميكشيم ، آيت اوّل براى اين گفتگو نازل شد . و نيز روايت كرده‌اند از عبد الرّحمن عوف و مجاهد كه يك دسته اعراب بمدينه وارد شدند ، و مسلمان شدند و چون هواى مدينه را مناسب با مزاج خود نيافتند باز - گشتند و مرتدّ شدند ، مسلمين خواستند با آنها بجنگند كه كافر شده‌اند ، عدّه اى مخالف شدند و گفتند : اينها مسلمان هستند ، آيه براى رفع گفتگوى آنها نازل شد . در مجمع جهت دوّم كه از مجاهد نقل شد از حضرت امام باقر ( ع ) نيز روايت كرده است و در اسباب النزول از سعد بن معاذ نقل كرده است : روزى پيغمبر ( ص ) در خطبه فرمود : كسى حاضر است جلوگير شود از آنكه در پى آزار من است و به خانه ى خود ، مخالفين من را فراهم مىكند ؟ سعد بن معاذ گفت : اگر از قبيله ى اوس هست ما او را ميكشيم و اگر از خزرج است گوش بفرمان توئيم ، سعد بن عباده برخاست و گفت : اى پسر معاذ تو را چه باطاعت پيغمبر ؟ من كه ميدانم تو چه كرده اى ، اسيد بن حضير بلند شد و گفت : اى پسر عباده من تو را مىشناسم كه خود منافقى و منافقين را دوست دارى ، محمّد بن مسلمه از جاى برخاست و گفت : اى مردم خاموش باشيد كه پيغمبر اينجا است ، او مى - فرمايد و ما فرمان ميبريم . پس از اين گفتگو آيه نازل شد « فَما لَكُمْ فِي الْمُنافِقِينَ » . جهت نزول آيت 90 « إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ » اسباب النّزول سيوطى ، سراقه بن مالك مدلجى گفت : پس از جنگ بدر و احد كه مردم اطراف مسلمان شدند ، شنيدم پيغمبر در نظر دارد خالد وليد را بر سر قبيله ى من ( بنى مدلج ) مأمور كند من نزد آنحضرت رفتم و گفتم خواهش ميكنم به من احسان بفرمائيد و منت بگذاريد ، چون شنيده‌ام ميخواهيد مأمور براى قبيله ى من بفرستيد . من ميخواهم شما با آنها سر سازش داشته باشيد كه اگر قريش مسلمان شدند ايشان هم مسلمان خواهند شد . و گر نه تسلَّط امروز شما بر آنها در آينده نتيجه نخواهد داشت ، پيغمبر دست خالد را